سبک زندگی

معرفی گروه تکفیری داعشی ها
جریان شناسی داعش

جریان شناسی دولت اسلامی عراق و شام

تااریخ ورود القاعده به عراق

با سقوط رژیم صدام و حضور نیروهای آمریکایی در عراق،‌ شاخه­های متفاوتی از القاعده در عراق

سازماندهی شدند که برجسته­ترین آن‌ها “جماعت انصار الاسلام” بود که پیش از آن به نام الاصلاح

شناخته می­شد و کسانی مانند ابومصعب زرقاوی و برخی دیگر از عناصر القاعده را که از افغانستان به عراق رفته بودند در خود جای داده بود. این شاخه تروریستی القاعده توسط «ملّا فاتح کریکار» در دسامبر

2001میلادی در شمال عراق (کردستان) و با همکاری و مشورت مقامات القاعده تأسیس شد. برخی از

کارشناسان، این جماعت را نماینده القاعده در عراق می­دانستند، اما در واقع دیدگاه این جماعت با

تفکرات سران القاعده تفاوت بسیاری داشت؛‌ چرا که این جماعت در پی جدایی اقلیم کردستان از کشور عراق و استقلال این منطقه بود، ولي القاعده با افکاری جهادی سعی در ایجاد خلافت اسلامی در کشورهای مسلمان داشت.

«کریکار» و برخی دیگر از عناصر این جماعت که در افغانستان بودند، پس از بازگشت به عراق و در اثر هرج و مرجی که با شروع جنگ آمریکا و عراق حاصل شد، از دوستان

دیگرشان، مانند: ابومصعب زرقاوی که در افغانستان به دنبال مخفی‌گاهی امن بودند دعوت کردند که به کردستان عراق بروند و در آن‌جا به فعالیت­های خود ادامه دهند و در نتیجه ابومصعب زرقاوی در سال 2001میلادی وارد عراق شد.

زرقاوی در نتیجه اختلاف نظری که با سران جماعت انصار الاسلام داشت و با روحیه رهبری که در خود می­دید، گروهی دیگر را متشکل از حامیان خویش تشکیل داد و نام

“جماعت التوحید و الجهاد” را بر آن گذاشت که به شاخه اصلی القاعده در عراق مبدل شد و با اعلام بیعت با بن­لادن در سال 2004 با نام “القاعدة الجهاد فی بلاد الرافدین” مشهور شد.

عزیزان حتما به ادامه مطلب بروید

image062.jpg

ابو مصعب زرقاوی یا همان احمد فضیل نزال الخلایله، در شهر زرقاء اردن به دنیا آمد، که در آن‌جا برخی از عشایر عرب و مهاجران فلسطینی را در بر داشت و مبلغان تفکر سلفی در آنجا مشغول به فعالیت بودند. البانی، عالم بزرگ سلفی، نیز پس از هجرت به اردن در این شهر ساکن شد و علاوه بر زرقاوی، تروریست­های معروفی، مانند: ابومحمد مقدسی که هم­اکنون در زندان­­های دولت اردن به­سر می­برد از آن دیار برخاستند.

زرقاوی تحت تعالیم مبلغان سلفی شهر خود قرار گرفت و سپس با سفر به پاکستان، از آن‌جا راهی افغانستان شد و با یکی از برجسته­ترین شیوخ سلفی، یعنی ابومحمد المقدسی آشنا شد و در انتشار مجله عربی “البنیان المرصوص” او را یاری کرد. این دو، پس از بازگشت به اردن و تأسیس جماعتی افراط­گرا و سلفی بازداشت و راهی زندان شدند، اما در سال 1999 مشمول عفو عمومی پادشاه اردن قرار گرفتند. پس از آزادی از زندان ، مقدسی در اردن ماند و زرقاوی به همراه عده­ای دیگر دوباره راهی افغانستان شدند. وی در افغانستان جماعتی مستقل را تأسیس کرد و با القاعده به همکاری پرداخت و سپس به با عده­ای از جماعت هوادارش راهی عراق شد و سازمان التوحید و الجهاد را تأسیس کرد و به فعالیت­های تروریستی در عراق پرداخت.

دیدگاه گروه­های تروریستی سلفی موجود در عراق، دفاع از اهل­سنت ابتدا در مقابل آمریکا بود، که در مبارزات شهر فلوجه نمود یافت و از آن‌جا که اکثریت در عراق با شیعیان این کشور بود، سلفی­هایی که موجودیتشان در گرو ترور و خونریزی بود دفاع از اهل سنت در مقابل روافض (شیعیان) را شعار فعالیت­های تروریستی خویش کردند و به کشتار شهروندان عراقی پرداختند؛ در این دوره دیگر سازمان توحید و جهاد زرقاوی به القاعدة الجهاد فی بلاد الرافدین تغییر نام داده بود و رسماً شاخه القاعده در عراق بود.

تأسیس سازمان نظامی “الدولة اسلامیة فی العراق” و فعالیت در عراق

در ژانویه سال 2006 سازمان «القاعده فی بلاد الرافدین» به سرکردگی زرقاوی با گروه­های به­اصطلاح جهادی و سلفی کوچک‌تر ادغام شد تا مجلس شورای مجاهدین را تشکیل دهد. پس از آن زرقاوی رهبر القاعده عراق باقی ماند، اما ابوعمر البغدادی ریاست مجلس شورای مجاهدین را بر عهده گرفت.

در اکتبر 2006 بود که با مرگ زرقاوی و احساس خلأ رهبر و سازمانی سلفی قوی، سازمان دولت اسلامی در عراق اعلان وجود کرد و رهبر این سازمان نیز کسی نبود جز ابوعمر البغدادی که پیش از این ریاست مجلس شورای مجاهدین را برعهده داشت.

دولت اسلامی عراق در واقع از این پس نمایندگی القاعده را در عراق به عهده داشت، چرا که بيشتر عناصر اصلی آن حتی وزیر جنگش، ابو ایوب مصری معروف به ابوحمزه المهاجر، یکی از اعضای مهم القاعده در افغانستان بود که با وجود تابعیت مصری­اش، وزارت جنگ سازمان دولت اسلامی در عراق را بر عهده داشت.

دو سال پس از تشکیل سازمان تروریستی دولت اسلامی در عراق، گروه­هایی مسلح در عراق با نام “مجالس الصحوات” تأسیس شدند که متشکل از عشایر عراقی بودند و به مبارزه با این سازمان پرداختند و آن را مجبور به عقب نشینی کردند،‌ ولي اما با گذشت یک سال از این ماجرا و تضعیف مجالس الصحوات، سازمان دولت اسلامی عراق بار دیگر تقویت شد و به فعالیت روز­افزون خود پرداخت.

این سازمان شهرهای بغداد، الانبار، دیاله، صالح الدین، نینوا و کرکوک را هدف نفوذ خود قرار داد و در سال 2006 استان الانبار را پایتخت خود اعلام کرد.

ابوعبدالله الجبوری،‌ سخنگوی رسمی این سازمان در مورد سهم این سازمان از سرزمین عراق گفته است: «بعد از پیروزی کردها و قدرت گرفتن­شان در شمال عراق، که پس از آن مالکیت مرکز و جنوب عراق را برای روافض معترف شدند و همه این‌ها با پشتیبانی یهودی­ها در شمال (اسرائیل) و صفوی­ها در جنوب (ایران) صورت گرفت، اهل­سنت مانند ایتامی شدند که بر سر سفرة لئیم­ها (ایستاده­اند و بهره­ای ندارند)»، وی سپس بر ضرورت قیام اهل­سنت تأکید کرده و گفته است: « پس بر تمام آزادگان و شرفای اهل­سنت از علما و مجاهدان و نخبگان لازم است که برای برادران و فرزندان و نوامیس خود کاری کنند. به­ویژه در سایه نمایش مسخره­ای به نام دولت مالکی که برخی خیانت­کاران از اهل­سنت نیز در آن مشارکت کرده­اند و حقوق مردم را سلب کرده­اند».

این سخنرانی جبوری در سال 2006 نتوانست اقبال گسترده­ای را از جانب اهل­سنت عراق متوجه این سازمان کند، اما در سال­های 2013 تا 2014 میلادی و در اثر بی­توجهی به اهل­سنت در عراق، و پاک‌سازی نشدن ارتش عراق از عناصر حزب بعث، داعش توانست از فضای به دست آمده برای ایجاد اختلاف مذهبی در عراق استفاده کند، تا جایی که همین سخنان جبوری از حلقوم خطيبان نماز جمعه در شهرهای اهل­سنت در استان الانبار درآمد و اهل­سنت را در این استان به برپایی تحصن­ها و تجمع­هایی در ميدان‌هاي اصلی شهرها دعوت کرد.

این تجمعات با شعار احقاق حقوق اهل­سنت عراق و دفاع از آنان، به پایگاهی برای جذب نیرو و اعمال نفوذ بیشتر داعش در این استان مبدل گشت، تا جایی که اداره این استان از دست مسئولان دولتی، و نیروهای امنیتی در این شهرها خارج شد و عملاً به دست داعش افتاد و باعث شد که دولت عراق در اقدامی نظامی هجوم وسیعی را به­وسیله ارتش به استان الانبار صورت دهد و نبرد میان دولت عراق و داعش تاکنون نیز در این کشور ادامه دارد.

دولت اسلامی عراق و شام (داعش) ورود به میدان نبرد در سوریه

ابوعمر البغدادی مؤسس و رهبر این سازمان در آوریل 2010میلادی و در جریان نبرد با نیروهای نظامی عراقی و آمریکایی کشته شد و ابوبکر البغدادی جانشین وی شد.

پس از بالاگرفتن بحران در سوریه و تشکیل جبهه النصره در سوریه به دست عناصر القاعده، ابوبکر البغدادی در تاریخ 9آوریل 2013 با انتشار پیامی صوتی اعلام کرد که این سازمان با شاخه­ای از جبهه النصره در سوریه متحد شده و دولت اسلامی عراق و شام را تأسیس کرده است و از این پس فعالیت خود را در سوریه برای مبارزه با نظام بشار اسد آغاز خواهد کرد.

پیش­روی داعش در سوریه و گرفتن زمین­ها و غنائم و کشتار شهروندان سوری به دست این سازمان ادامه یافت تا این‌که اختلافاتی میان این سازمان و سایر معارضان مسلح موجود در سوریه، از جمله: جبهه النصره بروز کرد. اختلافاتی بر سر غنایم، طرز تفکر و شیوه عملکرد در میدان نبرد، که باعث شد این سازمان در سوریه رو در روی ایمن الظواهری،‌ رهبر القاعده، قرار گیرد و از جانب همه گروه­های مسلح تروریستی فعال در سوریه متهم شود.

داعش هم­اکنون نیز بر همین منوال در سوریه و عراق در حال فعالیت است و هر از چندگاهی نیز خبرهایی دربارة نفوذ داعش در کشورهای دیگری مانند لبنان، عربستان، فلسطین و.. به گوش می­رسد.

منابع

گروهی از نویسندگان تحت اشراف د. عبدالغنی عماد: الحرکات الاسلامیة فی الوطن العربی،‌ مرکز دراسات الوحدة العربیة، چاپ اول، بيروت 2013م.